Szybkie pytanie,
Szybka odpowiedź

Stopa cukrzycowa

Wyniki badań

Wybrane wyniki ogólnopolskiego badania zrealizowanego w ramach programu Zdrowa ONA zainicjowanego przez Gedeon Richter, przeprowadzonego w dniach 9-15 stycznia 2013 roku metodą internetowych zestandaryzowanych wywiadów kwestionariuszowych (CAWI) przez agencję SW Research. Badaniem objęto łącznie 157 osób chorych na cukrzycę.

Definicja stopy cukrzycowej wśród mężczyzn i kobiet

  • Ponad połowa badanych osób zadeklarowała, że wie, czym jest zespół stopy cukrzycowej (55%).

Komentarz eksperta

Bardzo często w swojej pracy spotykam osoby chore na cukrzycę, które nie wiedziały nawet o tym, że mogą doświadczyć zespołu stopy cukrzycowej. Później jednak okazuje się, że pierwsze objawy pojawiły się nawet kilka miesięcy wcześniej, a powikłaniom cukrzycy można było zapobiec. To bardzo ważne, żeby każda osoba chora na cukrzycę lub jej bliski wiedzieli, na co zwrócić uwagę i kiedy zgłosić się do poradni czy lekarza prowadzącego – mówi spec. piel. diabet. Mirosława Młynarczuk z Katedry i Kliniki Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ekspert programu Zdrowa ONA.

Czynniki mające największy wpływ na powstawanie zespołu stopy cukrzycowej

  • Za czynniki, które mają największy wpływ na powstawanie zespołu stopy cukrzycowej, prawie co drugi badany uznał: palenie papierosów oraz noszenie niewygodnego, uciskającego obuwia.
  • Niemal co trzeci badany jako przyczynę ZSC wskazywał odmrożenie stopy, a co piąty zgrubienie warstwy rogowej naskórka lub niewłaściwy sposób skracania paznokci.

 

Pobierz wykres

Komentarz eksperta

Większość pacjentów z zespołem stopy cukrzycowej (ZSC) to niestety te osoby, które nie otrzymały odpowiedniej wiedzy w momencie zdiagnozowania cukrzycy. Każdy pacjent, ale też i jego rodzina powinni wiedzieć, w jaki sposób zapobiegać powstawaniu powikłań w cukrzycy oraz jak reagować w przypadku wystąpienia objawów niepokojącychmówi dr n. med. Beata Mrozikiewicz-Rakowska z Katedry i Kliniki Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ekspert programu Zdrowa ONA.

 

Pacjenci z cukrzycą powinni przede wszystkim przestrzegać określonych zasad, które pozwolą zapobiec powikłaniom, takim jak zespół stopy cukrzycowej. Jednak zanim poznają te reguły, muszą wiedzieć, jakie są czynniki ryzyka powstawania ZSC. To właśnie niewiedza jest jednym z poważnych zagrożeniem. Niestety nie każdy chory na cukrzycę zarówno zdaje sobie sprawę z tego, że nawet proste czynności mogą doprowadzić do powstania infekcji czy owrzodzenia – mówi dr n. med. Beata Mrozikiewicz-Rakowska z Katedry i Kliniki Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ekspert programu Zdrowa ONA.

 

Sposób leczenia stopy cukrzycowej

  • Aż 35% badanych uważa, że w procesie leczenia ZSC wystarczy stosować odpowiednie leki tak, aby poziom cukru znajdował się na ustalonym przez lekarza poziomie. Tymczasem eksperci „Zdrowa ONA” podkreślają, że bardzo ważne jest połączenie leków i odpowiedniej pielęgnacji stopy. Na ten sposób leczenia wskazało jedynie 18,3% badanych.
  • Ponad 20% respondentów wskazało na konieczność regularnych wizyt w poradniach diabetologicznych, a 14% w poradniach chirurgii naczyniowej.

 

Pobierz wykres

Zapobieganie powstaniu zespołu stopy cukrzycowej

  • Ponad 60% osób cierpiących na cukrzycę uznało, że przyjmowanie leków przepisanych przez lekarza zapobiegnie powstaniu ZSC.
  • Prawie połowa respondentów jako metodę zapobiegania wskazała codzienną obserwację stóp, a ponad 40% noszenie butów ze specjalnymi wkładkami.
  • Tylko co trzeci badany wiedział, że należy również odpowiednio skracać paznokcie, a co piąty wskazał na odpowiednie natłuszczenie stóp i unikanie ich moczenia.

Komentarze ekspertów

Z doświadczenia wiem, że ostateczny efekt leczenia zależy w bardzo dużym stopniu od samego pacjenta. Zdarza się, że mimo skierowania na amputację, dzięki odpowiedniemu leczeniu, w tym poprawa samokontroli i wyrównania cukrzycy oraz pomocy rodziny w wykonywaniu codziennych czynności pielęgnacyjnych, udaje się uratować stopę – mówi dr n. med. Beata Mrozikiewicz-Rakowska z Katedry i Kliniki Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ekspert programu Zdrowa ONA.

 

Powstanie zespołu stopy cukrzycowej jest wynikiem różnych procesów, w tym niekontrolowanej lub kontrolowanej w niewystarczającym stopniu cukrzycy. Stosowanie insuliny czy antybiotyków nie da spodziewanego efektu, jeżeli nie zadbamy również o stopę, odpowiednie gojenie się owrzodzenia i zapobieganie powstawania kolejnych ran. Dlatego każdy pacjent z ZSC powinien wiedzieć, jakie są poszczególne etapy leczenia tego powikłania i jak powinien postępować mówi dr n. med. Beata Mrozikiewicz-Rakowska z Katedry i Kliniki Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ekspert programu Zdrowa ONA.

Pobierz wykres

Komentarz eksperta

Dobranie odpowiedniego obuwia i wkładek to bardzo ważny element zapobiegania zespołowi stopy cukrzycowej. Niestety pacjenci z cukrzycą często nie zdają sobie sprawy z tego, że ciasny but lub obecność ostrego przedmiotu w bucie (np. kamienia) może spowodować powstanie otarcia lub rany, a następnie doprowadzić do rozwoju zakażenia. Osoby chore na cukrzycę ze względu na występującą u nich neuropatię ruchową i czuciową mogą w ogóle nie odczuwać bólu czy dyskomfortu w obrębie stopy, dlatego bardzo ważne jest, żeby przestrzegali konkretnych zasad – mówi spec. piel. diabet. Mirosława Młynarczuk z Katedry i Kliniki Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, ekspert programu Zdrowa ONA.

 

Oczekiwane wsparcie przy potencjalnym zachorowaniu na zespół stopy cukrzycowej

  • 56% badanych w przypadku rozpoznania u nich ZSC oczekiwałoby przede wszystkim rozmowy (dużo więcej kobiet – 63%, niż mężczyzn – 49%), a 36% motywowania do przyjmowania odpowiednich leków i systematycznej kontroli glikemii (47% kobiet i 36% mężczyzn).
  • Na potrzebę akceptacji mimo zdeformowanej stopy wskazało dużo więcej kobiet (43%) niż mężczyzn (29%). 40% badanych kobiet i tylko 20% mężczyzn oczekiwałaby towarzyszenia podczas wizyt w poradni.

Pobierz wykres

Trudności przy potencjalnym zachorowaniu na zespół stopy cukrzycowej

  • Prawie 60% respondentów uważa, że w przypadku pojawienia się zespołu stopy cukrzycowej najtrudniejsze byłyby natrętne myśli, że choroba postępuje.
  • 30% kobiet obawiałoby się o zachowanie aktywności dnia codziennego w porównaniu do niecałych 15% pytanych o to zagadnienie mężczyzn.
  • Natomiast więcej mężczyzn (23,1%) niż kobiet (16,5%) uważa, że najtrudniejsze w przypadku pojawienia się zespołu stopy cukrzycowej byłoby uczestniczenie w życiu towarzyskim.
  • 43% kobiet chorujących na cukrzycę w przypadku rozpoznania u nich zespołu stopy cukrzycowej (ZSC) oczekiwałoby od swoich bliskich akceptacji (mimo chorej, zdeformowanej stopy). Na ten rodzaj wsparcia wskazało prawie 15% mniej panów.

Pobierz wykres

Komentarze eksperta

Choroba przewlekła, taka jak cukrzyca, charakteryzuje się tym, że okresy dobrego samopoczucia w procesie leczenia mogą przerywać dni osłabienia, pogorszenie stanu zdrowia, w tym powikłania (jak zespół stopy cukrzycowej). W takich sytuacjach osoba chora może być pełna zwątpienia w sens dalszych starań i przestrzegania zasad przekazanych przez lekarza. Dlatego wsparcie bliskich może być najsilniejszym motywatorem do kontynuowania leczeniamówi mgr Dorota Gromnicka, psycholog, ekspert programu Zdrowa ONA.

 

Motywacja ma swoją dynamikę. Nie da się jej utrzymać zawsze na najwyższym poziomie. Spadku motywacji doświadczamy w odniesieniu do różnych aspektów naszej aktywności, dlatego jest to całkowicie naturalne, że pojawia się również w sytuacji walki o swoje zdrowie. Kiedy chory doświadczy słabszej motywacji, ukrywającego się za tym zmęczenia, nie należy się za to karać czy uznać, że zaangażowanie i przekonanie co do słuszności i skuteczności leczenia już nigdy nie wróci. Warto spojrzeć na ten moment jak na coś przejściowego, co ma prawo się wydarzyć po okresie zwiększonego wysiłku w dążeniu do określonego celu. W takich sytuacjach warto pomyśleć, co sprawiłoby nam przyjemność, dodało sił i zadbać o tę część własnego życia i samego siebie, która ze względu na problemy zdrowotne została zaniedbana mówi Dorota Gromnicka, psycholog, ekspert programu Zdrowa ONA.

 

My, kobiety, bardzo dużą uwagę zwracamy na to, jak wyglądamy i jak inni nas postrzegają. Atrakcyjność fizyczna jest jednym z czynników wzmacniających poczucie własnej wartości, dodaje pewności siebie. Poza tym wygląd jest częścią człowieka, obrazu siebie samego, jesteśmy więc do niego przywiązani. Dlatego zachodzące w nim niekorzystne zmiany pogarszają samopoczucie, powodują pojawienie się nieprzyjemnych emocji takich jak lęk, złość, niepewność w sytuacjach interpersonalnych a nawet wstręt do siebie. Wystąpienie zespołu stopy cukrzycowej powodujące nieestetyczny wygląd stopy, czasami problemy z poruszaniem się, a także ogólnie duży dyskomfort, może negatywnie wpłynąć na poczucie własnej wartości u kobiet. Jak pokazuje badanie „Zdrowa ONA”, kobiety w przypadku komplikacji zdrowotnych wywołanych cukrzycą, takich jak np. zdeformowana, zainfekowana stopa, potrzebują doświadczać akceptacji ze strony bliskich. Potrzebują wiedzieć, że mimo zmienionego wyglądu dalej są kochane, potrzebne, ważne, a bliscy chcą być przy nich, nie stronią od kontaktu. Poczucie, że choroba wpływa negatywnie na relacje i tworzy dystans między chorą a jej bliskimi, powoduje spadek motywacji do leczenia; mogą pojawić się u niej negatywne myśli, że nie ma po co i dla kogo walczyć mówi Dorota Gromnicka, psycholog, ekspert programu Zdrowa ONA. Choroba wpływa na nasze ciało i psychikę. O samopoczucie fizyczne dbają lekarze, pielęgniarki i my poprzez przestrzeganie wyznaczonych zaleceń. A co może każda z nas zrobić, żeby zadbać o dobre samopoczucie psychiczne?

Masz pytania do Eksperta?

Powrót

Szanowni
Państwo,

Od 25 maja 2018 r. wchodzi w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE („RODO” / „GDPR”).

Aby jak najlepiej przygotować się do ochrony Państwa praw wynikających z wprowadzanych przepisów, zmieniliśmy odpowiednie zapisy w obowiązującym regulaminie portalu Zdrowa Ona. Z wprowadzonymi zmianami mogą się Państwo zapoznać klikając tutaj w regulaminie serwisu „Zdrowa ONA”

Z pozdrowieniami,
Zespół Zdrowa ONA

szybkie
pytanie,
szybka
odpowiedź