Szybkie pytanie,
Szybka odpowiedź

Alergie

Na ratunek! Czyli co powinniśmy wiedzieć o metodach walki z alergią?

Eksperci

Współcześnie jednym z najczęściej spotykanych schorzeń są alergie. Na te dolegliwości cierpi aż 37,8 Polaków[1]. Chociaż towarzyszą nam często przed długie lata, to właściwe leczenie pozwala na złagodzenie ich przykrych objawów i normalne funkcjonowanie. W jaki sposób to zrobić? Która metoda terapii jest najskuteczniejsza? I w końcu, czy każdą alergię możemy leczyć tak samo? Na te pytania odpowiadamy razem z ekspertami programu Zdrowa ONA.

Alergie trapią coraz więcej osób z naszego otoczenia – a to mąż cierpi na katar sienny, córka dostaje pokrzywki po zjedzeniu orzechów, albo Ty zaczynasz momentalnie kichać, gdy w pobliżu pojawi się kot. Nie oznacza to jednak, że alergie mamy traktować jak „zło konieczne” – można, a nawet trzeba je leczyć! Rodzaj terapii wybieramy w zależności od substancji uczulającej. W walce z alergiami wykorzystujemy głównie trzy metody postępowania. Pierwsza z nich to wyeliminowanie ze swojego otoczenia, o ile to oczywiście możliwe, alergenu. Kolejna strategia to przyjmowanie leków przeciwalergicznych. Nie możemy się całkowicie wyleczyć z alergii, stosując farmaceutyki, ale istnieją preparaty, które usuwają lub zmniejszają powstające objawy, a co za tym idzie, podnoszą znacząco komfort życia. I wreszcie ostatnia metoda – immunoterapia swoista, czyli odczulanie, które prowadzi do eliminacji lub zmniejszenia stopnia nasilenia choroby mówi ekspert programu Zdrowa ONA, prof. dr hab. n. med. Bolesław Samoliński, alergolog.

Walka od podstaw

 Zidentyfikowanie czynnika wywołującego stany alergiczne jest z reguły zadaniem bardzo trudnym, ponieważ potencjalne alergeny otaczają nas zewsząd. Ważna jest obserwacja swoich objawów i połączenie ich z konkretnymi wydarzeniami, jak np. zmiana proszku do prania, stosowanie nowych kosmetyków, dieta czy pora roku. Całkowite wyeliminowanie substancji nas uczulających spowodowałoby zahamowanie występowania objawów chorobowych – jest to szczególnie ważnew początkowym stadium choroby, kiedy dzięki braku kontaktu z alergenem, choroba się nie zaostrza i nie postępuje. Jednak w praktyce jest to zadanie bardzo trudne, bo o ile w przypadku uczulenia pokarmowego jesteśmy w stanie zrezygnować np. z ulubionych truskawek, to w sytuacji schorzenia wywołanego pyłkami roślin stajemy się bezsilni.

[więcej informacji w innym materiale]

 

 

Farmakoterapia – na czym polega?

 Całe nasze postępowanie – mam na myśli leczenie farmakologiczne – polega na zmniejszeniu dolegliwości związanych z alergią oraz zahamowaniu uwalniania i działania mediatorów prozapalnych, które mogą doprowadzić do nasilenia objawów uczulenia. Leki mają więc za zadanie poprawić komfort życia pacjenta mimo dolegliwości, tak by mógł bez przeszkód wykonywać swoje obowiązki rodzinne i zawodowe. Często pacjenci, którzy zgłaszają się do mnie z objawami alergii, stosowali już przed wizytą specyfiki przeciwalergiczne dostępne bez recepty. Jest to na pewno pozytywne zjawisko, ponieważ nieleczona alergia, nie dość, że istotnie uprzykrza życie, to jest groźna dla naszego zdrowia. Należy tutaj podkreślić, że samoleczenie jest dla nas korzystne, gdy jego zasady określił lekarz lub gdy lek stosowany jest doraźnie, aby zneutralizować uciążliwe objawy, przez krótki okres. W sytuacji, gdy przyjmowanie farmaceutyków nie daje rezultatów lub przynosi odwrotne skutki musimy koniecznie zwrócić się do lekarzadodaje lek. med. Magdalena  Piórkowska, internista, ekspert programu Zdrowa ONA.

 

Możemy mówić o 3. głównych grupach leków stosowanych na alergię:

  • Leki przeciwhistaminowe blokują receptory histaminowe, czyli zapobiegają powstawaniu objawów alergii, za które odpowiada histamina, np. pokrzywki lub obrzęku błon śluzowych. Łagodzą objawy całorocznych i sezonowych zapaleń błon śluzowych nosa, atopowego zapalenia skóry, obrzęków i przewlekłych pokrzywek nieznanego pochodzenia.

Leki przeciwhistaminowe są najczęściej stosowanymi farmaceutykami w leczeniu alergii. Wyróżnić możemy dwie grupy tych leków – I i II generacji. Leki starej, czyli pierwszej generacji, do których należą chlorferenamina, hydroksyzyna, clemastinum i phenazolinum wywołują przykre skutki uboczne, tj. wzrost apetytu, senność, osłabienie czasu reakcji. Leki nowej - II - generacji, czyli m.in. lewocetyryzyna, nie wywołują takich objawów, dlatego są chętniej przyjmowane przez pacjentów. Dzięki przedłużonemu działaniu leki antyhistaminowe mogą być podawane raz na dobę, co jest dużym ułatwieniem dla aktywnych, zapracowanych osób, które szybko chcą się pozbyć nieprzyjemnych dolegliwościdodaje prof. dr hab. n. med. Samoliński.

  • Kromony są to leki używane profilaktycznie, aby objawy choroby się nie pojawiły.  Hamują uwalnianie nadmiaru histaminy, co oznacza, że nie niwelują już istniejącej reakcji alergicznej, zapobiegają jej wystąpieniu. Zaczynają jednak działać dopiero po kilku tygodniach, więc wymaga to od nas rozpoczęcia terapii
    z trzy-,czterotygodniowym wyprzedzeniem, na przykład przed sezonem pylenia znanego nam alergenu.
  • Glikokortykosteroidy stosuje się we wszystkich postaciach chorób alergicznych – zarówno w astmie oskrzelowej, jak i pokrzywce i alergicznym nieżycie nosa – a sposób ich przyjmowania zależy od rodzaju alergii oraz stanu pacjenta, np. w chorobach skóry stosuje się je w postaci maści i kremów. Korzysta się z nich w ciężkich postaciach alergii – w stanie astmatycznym czy we wstrząsie anafilaktycznym.

Odczulanie - skuteczne dla każdego?

Immunoterapia swoista, czyli odczulanie alergiczne, jest metodą polegającą na wielokrotnym podawaniu stopniowo zwiększonych dawek alergenu w celu wywołania tolerancji immunologicznej i złagodzenia objawów, związanych z naturalną ekspozycją na alergeny. Decyzję o zastosowaniu tej terapii podejmuje specjalista alergolog, po wcześniejszym wykonaniu testów skórnych i immunologicznych. Według badania opinii przeprowadzonego na zlecenie producenta preparatu Zilola 54%[2] Polaków uważa, że jest to najczęściej polecana przez lekarzy metoda walki z alergią. Należy jednak pamiętać, że nie może być ona zastosowana u wszystkich pacjentów. Jakie są przeciwwskazania do rozpoczęcia odczulania?

  • Wiek pacjenta. Przyjmuje się, że tej terapii nie powinno się stosować u osób, które nie ukończyły jeszcze 5 roku życia. Mają one niedostatecznie rozwinięty układ immunologiczny, więc leczenie mogłoby nie przynieść pożądanych efektów. U tak małych dzieci wyniki testów alergicznych często nie są w stu procentach wiarygodne, stąd trudno mieć pewność, jaki alergen wywołuje objawy. Nie ma także ściśle określonej górnej granicy wieku. Stosowanie odczulania u osób starszych często ograniczone jest przez współistnienie chorób przewlekłych, takich jak, m.in. nadciśnienie tętnicze, choroba wieńcowa i zaburzenia rytmu serca.
  • Ciąża. Kolejnym przeciwwskazaniem jest ciąża. Sama szczepionka nie jest groźna dla dziecka, jednak wstrząs anafilaktyczny – jedno z możliwych działań niepożądanych – mógłby spowodować niedotlenienie płodu, a nawet poronienie. Jednak w przypadku, gdy szczepionka była stosowana już wcześniej i jest na etapie dawek podtrzymujących, po poczęciu terapia może być kontynuowana bez przeszkód.
  • Choroby autoimmunologiczne, które potocznie nazywa się chorobami z autoagresji. Jest to grupa chorób, w których organizm niszczy swoje własne komórki. Zaliczamy do nich np. toczeń rumieniowaty czy reumatoidalne zapalenie stawów. W przypadku tych schorzeń odczulanie może zaostrzyć objawy autoimmunologicznej.
  • Rodzaj alergii. Z immunoterapii mogą skorzystać osoby z alergią wziewną i uczulone na jady owadów. Nie stosuje się jej natomiast w przypadku uczulenia pokarmowego. Lepsze efekty uzyskuje się, gdy pacjent jest uczulony na niewiele alergenów, tym bardziej, że łatwiej jest dobrać odpowiedni preparat.
  • Brak współpracy. Leczenie wymaga od pacjenta systematycznego pojawiania się w przychodzi, przez okres średnio 3-5 lat. Jeżeli choremu styl życia nie pozwala na regularne wizyty, terapia nie powinna być stosowana, ponieważ nie przyniesie efektów.Przed rozpoczęciem immunoterapii chory powinien być świadomy, jakiej współpracy i obowiązków będzie wymagać ta metoda leczenia.


[1] Ogólnopolskie badanie zrealizowane w ramach programu „Zdrowa ONA” zainicjowanego przez Gedeon Richter, przeprowadzone w dniach 04 -10 maja 2015 roku metodą wywiadów on-line (CAWI) przez agencję SW Research. Dobór próby miał charakter losowo – kwotowy z dodatkową próbą (booster) osób, u których zdiagnozowano alergię. W badaniu wzięło udział 1002 osoby powyżej 18 r.ż.  

[2] j.w.

Powrót

    Pobierz artykuł


    Materiały video

    Dr Magdalena Piórkowska: Jaka jest wiedza Polaków na temat schorzeń alergologicznych, ich symptomatologii oraz leczenia?
    Pobierz MP4:
    prof. Bolesław Samoliński: Jakie są metody leczenia alergii?
    Pobierz MP4:

    Materiały audio

    dr Magdalena Piórkowska: Jaka jest wiedza Polaków na temat schorzeń alergologicznych ich symptomatologii oraz leczenia? (mp3)
    Pobierz MP3:
    prof. Bolesław Samoliński: Jakie są metody leczenia alergii? (mp3)
    Pobierz MP3:

    Zadaj pytanie

     
     
     
     

    Szanowni
    Państwo,

    Od 25 maja 2018 r. wchodzi w życie Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE („RODO” / „GDPR”).

    Aby jak najlepiej przygotować się do ochrony Państwa praw wynikających z wprowadzanych przepisów, zmieniliśmy odpowiednie zapisy w obowiązującym regulaminie portalu Zdrowa Ona. Z wprowadzonymi zmianami mogą się Państwo zapoznać klikając tutaj w regulaminie serwisu „Zdrowa ONA”

    Z pozdrowieniami,
    Zespół Zdrowa ONA

    szybkie
    pytanie,
    szybka
    odpowiedź